Bekersystemen in de Johan Cruijff ArenA: single-use vs. herbruikbaar
Als onderdeel van haar ambitie om in 2030 klimaatneutraal te zijn, wil de Johan Cruijff (JC) ArenA inzicht krijgen in hoe het gebruik van bekers tijdens evenementen kan worden verduurzaamd. Rebel heeft het huidige systeem met single-use bekers van gerecycled plastic vergeleken met een herbruikbaar alternatief. De analyse richtte zich op vier thema’s: veiligheid, operationele haalbaarheid, kosten en milieu-impact.
De uitdaging
De kernvraag in dit project was: wat kan een overstap naar herbruikbare bekers betekenen voor veiligheid, operatie, kosten en milieu-impact? Verschillende uitdagingen hebben invloed op de duurzaamheid en effectiviteit van de bekersystemen: van veiligheidsrisico’s tijdens voetbalwedstrijden en beperkte opslagruimte in kiosken tot het gedrag van bezoekers en het aandeel bekers dat niet wordt ingeleverd.
De aanpak
Rebel heeft beide systemen beoordeeld op vier thema’s: veiligheid, operationele haalbaarheid, milieu-impact en kosten.
1. Veiligheid – Rebel bracht de belangrijkste veiligheidsrisico’s in kaart via gesprekken met veiligheidsexperts en vertegenwoordigers van andere stadions. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen risico’s op letsel of wedstrijdonderbreking door gegooide bekers, valgevaar (zoals uitglijden of verzwikken) en obstakelvorming. De huidige (gemitigeerde) risico’s van single-use bekers zijn vergeleken met die van een potentiële overstap naar herbruikbare bekers.
2. Operationele haalbaarheid – Rebel analyseerde vijf onderdelen van de operationele keten: logistiek, opslag, uitgifte, inzameling en verwerking. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met medewerkers van de JC ArenA en schoonmaak- en cateringpartners, en is gekeken naar de huidige werkwijze tijdens evenementen. De analyse bracht per onderdeel in kaart wat de knelpunten zijn voor single-use en herbruikbare bekers op basis van de huidige situatie. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor aanvullende beheersmaatregelen onderzocht.
3. Milieu-impact – Rebel ontwikkelde een op maat gemaakt, transparant en dynamisch milieu-impactmodel volgens de FAST-modelleerstandaard. Het model berekent onder meer broeikasgasemissies, watergebruik, landgebruik en energieverbruik over de gehele levenscyclus van beide bekersystemen.
De uitgangspunten zijn gebaseerd op praktijkcijfers van de JC ArenA, ervaringen uit andere stadions, (wetenschappelijke) literatuur en impactdata uit Ecoinvent. De afweging van de milieu-impact is gemaakt voor drie scenario’s: volledig single-use, volledig herbruikbaar en een hybride variant. Het model maakt het mogelijk de gevoeligheid voor belangrijke variabelen (zoals verliespercentages) inzichtelijk te maken.
4. Kosten – Tot slot is een vergelijking gemaakt van de totale jaarlijkse kosten van beide systemen. Hiervoor is gebruikgemaakt van operationele data van de JC ArenA en informatie van leveranciers. De kostenvergelijking omvat onder meer aankoop, logistiek, schoonmaak, inzameling en verwerking. Ook zijn scenario’s doorgerekend voor veranderende kosten als gevolg van opschaling of intern wassen.
Met dit onderzoek heeft de JC ArenA een helder afwegingskader gekregen om de keuze voor een bekersysteem te onderbouwen. Het impactmodel en de scenariodoorrekeningen bieden inzicht in wat nodig is om een overstap naar herbruikbare bekers haalbaar, veilig en duurzaam te maken en waar eventuele knelpunten in de praktijk liggen. Het advies omvat een start met een aantal pilots tijdens evenementen.
Impact
De JC ArenA beschikt nu over onderbouwd inzicht en een praktisch milieu-impactmodel, waarmee ze weloverwogen stappen kunnen zetten richting een duurzaam bekersysteem voor de toekomst.
De ervaring van een Rebel
