netcongestie

Netcongestie is geen tijdelijke crisis. De komende tien jaren wordt er door de netbeheerders hard gewerkt aan netverzwaring, maar de verdere elektrificatie zorgt ook in de toekomst voor druk op het stroomnet. Voor beschikbare én betaalbare stroom, nu én in de toekomst, moet de transportcapaciteit slimmer worden benut. Dat kan bijvoorbeeld door vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen, lokale opslag te gebruiken of te werken met flexibele elektriciteits- en transportcontracten, zoals tijdgebonden of groepscontracten. Netuitbreiding blijft de kerntaak van netbeheerders, maar slim en efficiënt gebruik van het net vraagt om inzet van netbeheerders, overheden, marktpartijen (zoals energieleveranciers, gebiedsontwikkelaars, ontwikkelaars van duurzame energie en batterij- of laadpaalexploitanten) én gebruikers (bewoners en ondernemers).

In het kort

Samen werken aan een netbewuste samenleving

Netcongestie raakt uiteenlopende sectoren en schaalniveaus: van gebiedsontwikkeling en woningbouw tot bedrijventerreinen en de bestaande gebouwde omgeving. Rebel richt zich op die plekken waar netcongestie concrete gevolgen heeft voor maatschappelijke en economische ontwikkeling. We combineren inhoudelijke kennis van het energiesysteem met inzicht in governance, financiering en samenwerking, en werken aan oplossingen die zowel uitvoerbaar zijn op de korte termijn als toekomstbestendig op de lange termijn.

Gebiedsontwikkeling en netbewuste nieuwbouw

Bij gebiedsontwikkeling wordt netcongestie steeds urgenter. We brengen het concept netbewuste nieuwbouw naar de praktijk door de maatschappelijke kosten en baten en lokale haalbaarheid te analyseren, onder meer via een businesscase en MKBA. Daarnaast onderzoeken de aansluiting van woningen op collectieve warmtenetten, berekenen de meerkosten en beoordelen of partijen deze kunnen dragen. Rebel droeg eraan bij dat deze kosten in aanmerking komen voor rijkswoningbouwsubsidies.

Verduurzaming bestaande bouw

Verduurzaming van de bestaande bouw wordt bemoeilijkt als gevolg van netcongestie. We werken daarom aan de inzet van andere energiebronnen dan elektriciteit, zoals warmtenetten. Warmtenetten beperken de belasting en piekvraag op het elektriciteitsnet ten opzichte van individuele warmtepompen. In een MKBA hebben we de maatschappelijke kosten en baten van verschillende warmtealternatieven systematisch afgewogen. Ook begeleiden we ook de dealmaking en contractering voor het aanboren van deze bronnen (zoals bijvoorbeeld geothermie, warmte-koude opslag).

Energiehubs

Om netcongestie in gebieden met een hoge energievraag (zoals bedrijventerreinen) het hoofd te bieden wordt regelmatig ingezet op nieuwe contract- en samenwerkingsvormen om slimmer om te gaan met capaciteit (vraag, aanbod, transport). Bijvoorbeeld gericht op de ontwikkeling van Smart Energy Hubs. We werken aan samenwerkingsmodellen, financieringsoplossingen en jagen we de realisatie in de praktijk aan.

Vraagsturing, opslag en flexdiensten

Netcongestie als crisis biedt ook kansen om anders om te gaan met het afstemmen van vraag en aanbod van elektriciteit. Afhankelijk van de netsituatie is er op plekken een overschot of tekort aan vraag en/of aanbod. Er kan waarde gecreëerd worden door vraagsturing, optimalisatie van de inzet van productie en/of opslag en nieuwe assets toe te voegen. Wij rekenen verschillende ‘flexconfiguraties’ door, waaronder systeemintegratie met warmte of waterstof, zodat betrokken partijen besluiten kunnen nemen.

Beleid en strategie

Netcongestie raakt gemeenten en provincies direct in kerntaken zoals woningbouw, de warmtetransitie, duurzame opwek en laadinfrastructuur, terwijl zij slechts beperkt directe sturingsmogelijkheden hebben om dit op te lossen. Omdat netcongestie voorlopig aanhoudt, is het voor overheden essentieel om hun rol ten opzichte van andere stakeholders helder te bepalen. Wij ondersteunen overheden, maar ook netbeheerders en (energie)bedrijven bij het ontwikkelen van beleid, strategieën en samenwerkingen om netcongestie te beheersen. Met programma’s, publiek-private samenwerking en een gedeeld toekomstverhaal brengen we het speelveld in beweging en helpen we maatregelen realiseren voor de korte en lange termijn.